Chirurgiczne historie

Autorytety, ciekawostki i najważniejsze wydarzenia, które zmieniły lub aktualnie zmieniają bieg historii chirurgii. Na naszym blogu znajdziesz wszystko co powinieneś wiedzieć, zanim wykonasz pierwsze cięcie i popełnisz pierwszy szew na żywym organizmie. Bądź na bieżąco z treściami, które dla Ciebie przygotowujemy - już niedługo kolejne materiały.

Michael Woodruff

Wszechstronny pionier transplantologii
Portret Michaela Woodruffa

Z Londynu do Australii

Michael Woodruff urodził się 3 kwietnia 1911 roku w Londynie, ale większość swojego dzieciństwa spędził w Australii. Tam również rozpoczął swoją edukację, na University of Melbourne zaczął zdobywać wiedzę z zakresu… elektrotechniki i matematyki. 

Do medycyny pchnął go Wielki Kryzys, a raczej wynikające z niego obawy o swoją przyszłość. Ponieważ rodzice naciskali, by ukończył dotychczasowe studia, podjął się nauki swojego przyszłego fachu dopiero w 1933 roku, również w Melbourne. Niespełna rok później zdał egzaminy wstępne na Royal College of Surgeons, a po kolejnych kilku latach rozpoczął chirurgiczny staż w Royal Melbourne Hospital. Wówczas nic nie wskazywało na to, że młody Michael Woodruff stanie się jednym z ojców transplantologii.

Podczas II wojny światowej, historia Michaela Woodruffa była dość burzliwa. Dołączył do Australian Army Medical Corps, by później - pojmany przez japońskie wojska - trafić do więzienia Changi. Nie mając okazji do ćwiczenia  swoich chirurgicznych zdolności, zasłynął na nieco innym, choć równie medycznym, polu. Wywalczył sobie pozycję, w ramach której nie tylko opiekował się więźniami z chorobami niedoborowymi, ale opracował również metody, dzięki którym ci mogli uniknąć hipowitaminozy. Metody obrabiania zbieranej wówczas w Changi trawy tak, aby wydobyć z niej cenne składniki odżywcze, zostały po wojnie docenione również na płaszczyźnie naukowej.

Traf chciał, że w japońskim obozie jenieckim chirurg znalazł traktujący o jego fachu podręcznik Maingota z 1936 roku.Właśnie wtedy zaczęła tworzyć się historia - sam Michael Woodruff przyznał, że za sprawą tej lektury postanowił w przyszłości przyjrzeć się transplantologii. A konkretniej rzecz ujmując, poszukać odpowiedzi na pytanie, dlaczego przeszczepy skóry były odrzucane dopiero dwa tygodnie po ich wstępnym zaakceptowaniu przez organizmy biorców.

Po zakończeniu II wojny światowej, Michael Woodruff wrócił do Melbourne, aby kontynuować swoją chirurgiczną edukację. Wtedy poznał swoją przyszłą żonę - Hazel Ashby, z którą do końca życia prowadził badania z zakresu nazywanego dziś przez nas transplantologią.

Powrót do ojczyzny

Po wielu latach, Michael Woodruff wrócił do Anglii i objąwszy posadę w University of Sheffield rozpoczął badania nad odrzucaniem przeszczepów. W patomorfologicznym laboratorium, w którym przydzielono mu miejsce do prowadzenia badań, szczególną uwagę poświęcał alloprzeszczepom tarczycy do przedniej komory oka, które nie były odrzucane przez organizm biorcy! Michael Woodruff nie zabawił w Sheffield długo - przeniósł się do Aberdeen, aby wykładać na tamtejszym uniwersytecie. Co ciekawe, jeszcze przed otrzymaniem tej posady, nie miał pojęcia o istnieniu tego szkockiego miasta.

Podczas swojego pobytu w Granitowym Mieście, Woodruff prowadził badania nad przeszczepami “in utero”. Naukowcy z całego świata zastanawiali się wtedy, czy aby wytworzyć tolerancję immunologiczną, wystarczy dokonać przeszczepu jeszcze na etapie życia płodowego - tak, aby każdy kolejny przeszczep od tego samego dawcy był przyjmowany przez organizm biorcy bez udziału odpowiedzi immunologicznej.  Niestety przeprowadzone przez chirurga eksperymenty na szczurach nie przyniosły żadnych obiecujących rezultatów, podobnie zresztą jak rozpoczęte przez niego badania na temat surowicy antylimfocytowej jako składowej wzbudzania immunosupresji.

W tych czasach odkryto, że odrzucanie alloprzeszczepów skóry u myszy jest spowodowane różnicami w antygenach erytrocytów. Michael Woodruff przeprowadził eksperymentalny przeszczep skóry na dwóch ochotnikach, którzy wykazywali pełną zgodność czerwonokrwinkową, jednak u ludzi przeszczepy były szybko odrzucane. Co ciekawe, Woodruff już wtedy zasugerował poszukiwanie antygenów odpowiedzialnych za odrzucanie przeszczepów na jądrzastych krwinkach białych, choć znalazło to potwierdzenie w nauce dopiero kilkanaście lat później.

Na tym etapie życia, Michael Woodruff spędził kilka miesięcy w Stanach Zjednoczonych w ramach stypendium Światowej Organizacji Zdrowia. Poznał tam wielu znamienitych chirurgów, takich jak, między innymi, Lester Dragstedt, który zasłynął pierwszym na świecie rozdzieleniem bliźniąt syjamskich czy John Heysham Gibbon - wynalazca sztucznego serca, bez którego nie istniałaby współczesna kardiochirurgia. 

Co więcej, podpisał wówczas z amerykańskim wydawcą kontrakt na napisanie książki. Ujrzała ona światło dzienne dopiero w 1960 roku, ale The transplantation of tissues and organs po dziś dzień pozostaje bardzo rzetelną i kompleksową lekturą na temat przeszczepień tkanek i narządów.

Do Edynburga przez Nową Zelandię

W 1953 roku, Michael Woodruff wyprowadził się do Nowej Zelandii i zaczął  wykładać na Uniwersytecie Otago w mieście Dunedin. Mówi się, że trafił tam po nieudanych próbach aplikacji na podobne stanowiska w Londynie i St Andrews w Szkocji. 

Podczas swojego pobytu w ośrodku przeprowadził liczne badania dotyczące wpływu leukocytów na tolerancję alloprzeszczepów u szczurów, a także chorobie przeszczep przeciw gospodarzowi, jednak największy sukces odniósł w leczeniu oparzeń i to tym w głównej mierze się zajmował.Dunedin stanowiło dla Woodruffa swego rodzaju szklany sufit, więc po jakimś czasie chirurg po raz kolejny trafił do Szkocji - tym razem do Edynburga.

Pierwszy przeszczep nerki

Michael Woodruff przeszedł długą drogę nie tylko pod kątem kariery naukowej, ale również patrząc na jego życiorys od strony geograficznej. Jednak to pobyt w Edynburgu był w jego życiu okresem szczególnym. Nie tylko leczył pacjentów i nauczał studentów, ale również prężnie rozwijał się na polu badań naukowych. 

Doktor Woodruff pełnił w tamtym czasie funkcję dyrektora honorowego grupy badawczej, ustanowionej przez Medical Research Council, zajmującej się transplantologią. Głównym przedmiotem zainteresowania tej grupy były tematy, bez których nie wyobrażamy sobie współczesnej transplantologii -  tolerancja immunologiczna, niedokrwistość autoimmunohemolityczna czy odpowiedź immunologiczna na nowotwory wśród różnych gatunków zwierząt.

schemat przeszczepienia nerki

Ponadto, Michael Woodruff zajmował się chirurgią naczyniową i prowadził prace mające na celu wdrożenie immunoterapii do terapii nowotworów oraz badania dotyczące leczenia niedokrwistości autoimmunohemolitycznej u ludzi. Mimo to, największym sukcesem  chirurga niekwestionowanie był przeszczep nerki.

Pierwszy sukces miał miejsce kilkanaście lat wcześniej. W 1960 roku Woodruff przeprowadził pierwszą udaną transplantację nerki między bliźniętami w Zjednoczonym Królestwie, w szpitalu Royal Infirmary of Edinburgh. W ciągu najbliższym 16 lat chirurgowi udało się wyleczyć w ten sposób 127 pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek!

Dodatkowo, opracował, między innymi, nadal stosowaną metodę wszczepienia moczowodu do pęcherza moczowego w trakcie transplantacji.

sir Michael Woodruff - pionier transplantologii

Michael Woodruff zmarł w 2001 roku, kilka tygodni przed 90. urodzinami, jednak pozostawił po sobie dziedzictwo w postaci edynburskiej kliniki transplantologicznej, która do dziś może szczycić się mianem jednej z najlepszych placówek na świecie.

Niewątpliwie, ten fascynujący człowiek miał ogromny wpływ na rozwój transplantologii, zarówno od strony klinicznej, jak i naukowej. 

Jednakże, jego sukcesy wykraczają daleko poza obszar transplantologii. Możemy, przynajmniej częściowo, zawdzięczać mu również stosowanie surowicy antylimfocytarnej, nie wspominając o licznych pracach dotyczących immunoterapii nowotworów.

Choć Michael Woodruff nie był pierwszym transplantologiem na świecie, to jego wkład w tę dziedzinę nauki jest nieoceniony, zwłaszcza na terenie Europy. Kto wie, może gdyby nie on, historia nie poznałaby postaci takich, jak Maria Siemionow?


Bibliografia:

  • https://royalsocietypublishing.org/doi/pdf/10.1098/rsbm.2005.0030 (ostatni dostęp: 11.10.2021)